13-03-09

The Reader

TheReader1
De film The Reader heeft een grote verscheidenheid aan recensies gekregen. Enkele critici stellen dat de film een hoog Hollywood-gehalte en weinig diepgang heeft. Ik vond dat het Hollywood-gehalte nogal meeviel. Ik deel de mening dat indien de film in het Duits opgenomen geweest zou zijn, hij beter tot zijn recht zou gekomen zijn. De kritiek van het gebrek aan diepgang slaat m.i. nergens op. De aandachtige kijker heeft al een hele kluif aan de thema's die in de film aangesneden worden. Het is de kijker zelf die voor zichzelf met die thema's in het reine dient te komen. Eén van de professoren recht stelde dat m.i. duidelijk. In verband met de Holocaust, stelde hij volgende vraag aan zijn studenten: “Als wij voor onszelf daar onze verantwoordelijkheid niet durven over nemen, heeft dat dan de Holocaust net nog niet zinlozer gemaakt?”. De film snijdt de verantwoordelijkheid van de mensen tijdens de Holocaust verschillende malen aan. De verdienste van de film is dat hij de kijker dwingt zijn zwart-wit-stellingen te herbekijken. Het is een film die mij beroerd heeft. Ik wil hem aanbevelen.

TheReader2
De film begint met een scene waarin de jonge tiener Michael Berg (David Kross) kotsmisselijk ziek wordt. Een jonge vrouw Hanna (Kate Winslet) helpt de jonge man. We schrijven eind de jaren vijftig. De heropbouw in Duitsland is volop aan de gang. Als Michael na enkele maanden genezen is, brengt hij een bezoek aan Hanna om haar te danken voor haar hulp. De tiener en de vrouw, iets boven de dertig, beginnen een passionele relatie. Hanna geniet als Michael uit een boek gaat voorlezen. Het thema “voorlezen” is een zeer belangrijke draad in de film.

Hanna is kaartjesknipper op de tram. Ze krijgt te horen dat ze gepromoveerd zal worden om kantoorwerk te verrichten. Na een woordenwisseling met Michael zien we haar inpakken en verdwijnt ze uit het leven van Michael. In het verloop van de film zal het duidelijk worden dat het vertrek van Hanna niet door die woordenwisseling kwam, maar dat het die beloofde promotie is die Hanna doet besluiten andere oorden op te zoeken. Het geheim van Hanna ...

Michael studeert rechten. Hij schrikt hevig als op een proces Hanna terugziet. Hanna staat er terecht als bewaakster in het kamp van Auschwitz. Hanna stelde een lijst op met gevangen die aanmerking kwamen om uit het kamp “verwijderd” te worden. Blijkt dat die gevangenen aan Hanna uit een boek mochten voorlezen. De draad van het “Voorlezen”. Michael slaat helemaal dicht als hij de aanklachten tegen Hanna hoort. Niettemin ziet Michael plots in welk persoonlijk geheim Hanna met zich mee draagt. Indien hij haar zou kunnen overtuigen dat geheim kenbaar te maken, dan zou Hanna een kleinere straf krijgen. Michael heeft gewetensproblemen. De vreselijkheid van het handelen van Hanna tijdens de oorlog verhindert hem toenadering te zoeken. Hanna krijgt 20 jaar. De andere bewaaksters slechts 2 jaar.

TheReader3
De film wikkelt verder af en we kunnen merken hoe de gewetensproblemen van Michael hem getekend hebben. Wellicht slaat het gebrek aan diepgang in het film op het feit dat er te weinig gefocust wordt op het handelen van Michael. Had hij het geheim van Hanna aan de rechters kenbaar gemaakt, dan had ook zij slechts 2 jaar gekregen. Wat stond er in de weg dat te doen? Is dat ook geen misdaad? Of mag een misdaad tegen een “misdadiger”?

Ik las in een recensie dat het in de film soms leek alsof men probeerde een aantal feiten uit de Holocaust goed te praten. Ik zie het anders. De film maakt een onderscheid tussen de kleine vissen en de anderen. Hanna was een zeer kleine vis. Op een bepaald ogenblik antwoordde ze de rechter brutaal: “En wat u in mijn geval gedaan?”. De rechter bleef het antwoord schuldig. Sommigen mensen wisten dat het slecht was, maar ze werden moreel gedwongen het te doen. In een oorlog is een mens op overleven aangewezen. Dat hij/zij daarvoor slecht, zeer slecht wil doen, kunnen we verwerpelijk vinden, maar ik vrees dat in dergelijke omstandigheden, we allemaal wel in die boot zullen springen. Onze dunne laag beschaving is niet bestand tegen overlevingsdrang.

 

20:31 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (3) | Tags: vrijdenker, the reader, holocaust, schuld |  Facebook |