09-04-10

Krassen van vrijheid

album_large_3649911

Bovenstaande foto viel deze week op de website van de krant DeMorgen te zien. Verschillende Afghaanse vrouwen verminken zichzelf door middel van verbranding. Ze doen dit uit protest tegen de traditionele ondergeschikte rol van de vrouw. Dit protest wordt gevoed door hun bewustwording van de internationale vrouwenrechten die elders op de wereld gelden.

Deze foto illustreert pijnlijk hoe hopeloos mensen kunnen worden als ze gevangen gehouden worden in een patriarchale samenleving (Religiefascisme). Het beeld deed me onmiddellijk denken aan het boek Krassen van vrijheid van de Senegalese filmer en schrijver Sembène Ousmane. In het boek vertelt Ousmane verhalen over het leven in Afrika. Bijna alle verhalen gaan over vrouwen: hun dramatische rol die niet bepaald wordt door toeval of het noodlot, maar opgedrongen is door moedwillige discriminatie en exploitatie, zowel ten tijde van de slavernij als in het hedendaagse Senegal, zowel in familieverband in westelijk Afrika als in het bourgeois-milieu van Parijs.

In het verhaal Krassen van vrijheid vertelt hij hoe de slaven zich begonnen te verminken om zo aan de slavernij te kunnen ontsnappen:

.... "Hij had het gevoel alsof zijn hoofd door de bliksem werd getroffen en de aarde onder zijn voeten wegzonk. Hij vermande zich, pakte zijn mes, stapte snel naar een struik (de Wolofs noemen hem bantamare, de bladeren zijn antiseptisch), rukte een handvol grote bladeren af en kwam terug naar de vrouwen die nog steeds niet begrijpend naar hem keken. Zijn blik was versluierd door tranen.

'Iomé, wees niet bang...'

'Maak je haar dood, net als haar moeder?' schreeuwde de vrouw nog.

'Nee...Iomé, het zal pijn doen, maar slaaf zul je nooit worden. Begrepen?'

Als enig antwoord bleef de blik van het kind op het lemmet van het mes gericht. Zij dacht terug aan het schip... aan de bijl vol met bloed.

Zonder aarzeling nam de vader het kind stevig tussen sterke benen en begon overal op haar lichaam krassen te trekken. Het gegil van het kind klonk tot diep in het bos ....

...Maanden later kwamen de jagers weer, zij grepen Iomé, maar lieten haar weer los. Niets was zij meer waard... haar huid was niet gaaf meer.

KrassenVanVrijheid