25-06-11

Never let me go

never let me go

Ik ging onvoorbereid de film Never Let Me Go gaan kijken. Ik heb daar achteraf gezien geen spijt van gehad. Integendeel. Regisseur Romanek heeft zijn film zodanig opgebouwd dat de onderliggende onwezenlijk ruwheid langzaam bij je binnendruppelt. Op het eerste zicht krijg je een werkelijkheid te zien die heel herkenbaar is, bijna idyllisch. Kinderen groeien op in een Engelse kostschool en gaan vervolgens nog wat levenservaring op het platteland opsteken. De film ademt één en al rust uit. Naarmate het verhaal verder gaat - de film is gebaseerd op een roman van Kazuo Ishiguro – word je als kijker meer en meer emotioneel bij de onderliggende gruwelijke realiteit betrokken. Kortom, Romanek heeft een intelligente en diep ontroerende film gemaakt, die je als kijker nog lang zal bijblijven.

 

Wie voor een optimaal kijkgenot gaat, stopt hier beter met lezen !

 

film, never let me go

Het verhaal speelt zich af in de vorige eeuw (zeventig tot negentig) in Engeland. Men is er in geslaagd mensen te klonen. Deze kinderen worden in speciale scholen opgevoed met slechts één doel: Éénmaal ze volwassen worden, zullen hun organen gebruikt worden voor transplantatie, de “schenking”. Soms worden meerdere schenkingen verricht. Dit gaat door totdat ze “volbracht” (completed) zijn. Een kanjer van een ethisch vraagstuk.

Het onwezenlijke van de film steekt hem in het feit dat die kinderen hun levensdoel normaal zijn gaan vinden. (Het resultaat van de indoctrinatie). Op het einde van de film stelt Kathy emotieloos: "Sooner or later, we all complete." Vroeg of laat gaan we allemaal dood. Een morbide vertaling van “Wij hebben een zinvol leven gehad. Kunnen jullie dat ook van jullie leven zeggen?”. De kinderen kunnen zich vrij door Engeland bewegen. Als kijker sta je versteld hoe de kinderen niet de minste poging ondernemen om aan hun lot te ontsnappen. Bij de aanvang van de film heeft de regisseur je al een tip gegeven. De leerlingen spelen met een bal. De bal rolt voorbij het schoolhek. Niemand durft de bal gaan halen. Op de slaapkamers doen verhalen de ronde hoe slecht het is afgelopen met diegenen die toch voorbij het hek durfden gaan. Dergelijke scene illustreert treffend hoe indoctrinatie in zijn werk gaat: men wordt binnen bepaalde lijnen gevangen gehouden.

film, never let me go

Het is belangrijk dat de wereld de klonen niet als menselijk – een eigen identiteit hebbende – gaat zien. Op het einde van de film kom je daar meer over te weten. Miss Emily moedigt de kinderen aan expressief te zijn: tekeningen of kunstwerken maken. De leerkracht wou laten zien dat deze kinderen wel een ziel (intelligentie, emoties, identiteit, ...) hebben. Indien de klonen als menselijk beschouwd zouden worden, dan zou het afstaan van organen nog amoreler – eigenlijk moord - zijn. Miss Emily wordt op pensioen gezet opdat het kloon-programma ongehinderd verder zou kunnen blijven lopen.

De film is zeer intelligent opgebouwd. Geen hysterie, geen tranen, geen gefilosofeer, geen fysiek geweld, ... Niettemin wordt de emotie stap voor stap opgebouwd. Een zeer treffende scene is die waarbij de schenker op de operatietafel sterft na het verwijderen van een orgaan. Ijskoud, mechanisch, schijnbaar emotieloos in beeld gebracht. Geen gruwelijkheden te zien. In de verte de operatietafel (geen voyeurisme). Het ECG valt stil. Werktuigkundig gaan de artsen weg. Het lichaam blijft open liggen. Het is niet de moeite het dicht te naaien. De voorwerp heeft afgedaan. Completed!

We leren de emoties van de kinderen kennen. De innige verliefdheid van twee van hen kan ons niet onberoerd laten. We hopen dat ze uit de film zullen wegrijden om een eigen leven te gaan beginnen. Helaas. Kalm en onberoerd zullen ze zich van hun opdracht gaan kwijten. De warmte van de liefde heeft geen verhaal tegen dergelijk ijskoude realiteit. Je hoopt dat het niet waar zou kunnen wezen.

film, never let me go



13:42 Gepost door Ongebonden geest in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (2) | Tags: film, never let me go |  Facebook |

27-04-11

Incendies

Incendies, film, religieus geweld, Libanon, drama, levenswil

Incendies” is een prachtige film die verschillende thema's belicht. De film speelt zich af in een decor waarin religieuze groeperingen (christenen en moslims) hun best doen om zoveel als mogelijk andersdenkenden te vermoorden. Een niet te stuiten religieus vuur dat een ganse streek in de fik steekt. In naam van God worden vrouwen en kinderen genadeloos afgeslacht. De andere verhaallijn gaat over de zoektocht van de tweeling Jeanne en Simong Marwan naar hun vader en hun oudere broer. De zoektocht is in wezen een ontdekkingsreis naar de ware aard van hun moeder Nawal Marwan. Het is de Belgische actrice Lubna Azabal die de rol van Nawal Marwan vertolkt.

Incendies, film, religieus geweld, Libanon, drama, levenswil

 De film speelt zich af in fictief Arabisch-sprekend land. Het is echter zonneklaar dat naar de burgeroorlog in Libanon gerefereerd wordt. De regisseur Denis Villeneuve heeft de film gebaseerd op een gelijknamig theaterstuk van de Canadese (in Libanon geboren!) schrijver Wadji Mouawad. Het onbekende levensverhaal van de moeder, Nawal Marwan, speelt zich tussen deze branden af. De regisseur laat beide verhaallijnen ineenstrengelen door afwisselend met een flashback het verhaal van de moeder te laten zien, waarop dan een fragment in het heden volgt, waarin haar kinderen op dezelfde plaats geconfronteerd worden met een stuk levensverhaal van hun moeder. Een dorpeling laat hen weten dat het soms beter is de waarheid niet te kennen. Een stelling, die op het emotioneel geladen einde van de film, een tijd lang in je gedachten heen en weer zal blijven schuiven.

incendies,film,religieus geweld,libanon,drama,levenswil

 Alhoewel de film gewelddadig is – oorlogsgeweld, verkrachting – brengt de regisseur doelbewust het geweld niet expliciet in beeld. De kijker heeft voldoende elementen om het geweld zelf te gaan verbeelden. Dergelijke pudeur maakt het mogelijk dat een ander element tot zijn recht kan komen, namelijk de wil om te overleven. De wil om leven die de gruwelijke (psychologische) littekens van het aangedane geweld kan overstijgen. Op het einde van film weet je geen blijf met het plaatsen van de moed die de moeder heeft opgebracht om haar levensverhaal door haar kinderen te laten ontdekken. Als kijker mag je op het einde – door de ogen van de aangeschreven - de brieven meelezen die de moeder aan haar “onbekende” zoon en de vader van de tweeling geschreven heeft. Zinderende emoties die lezer (ook wij dus) naar de keel vliegen.

De film is verweven met een eindeloze spiraal van zinloos religieus geweld. In een bepaald fragment zie je hoe op de schietende machinegeweren van de christelijke milities bidprentjes van Maria hangen: geweld en religie, het past nadeloos in elkaar. De enge grens tussen zingeving en zinloosheid.

 

incendies,film,religieus geweld,libanon,drama,levenswil

De regisseur zet al bij het begin van de film de toon. Nawal Marwan is ongewenst zwanger van haar geheime vriend. Ook in de christelijke gemeenschap (zie Die Fremde) wordt de familie-eer beschermd. De vriend wordt door de familie koelbloedig doodgeschoten. De grootmoeder van Nawal kan nog juist op tijd verhinderen dat haar kleindochter hetzelfde lot ondergaat. Het kind krijgt bij de geboorte een tatoeëring op de hiel en wordt onmiddellijk weggebracht. Nawal verdwijnt in alle stilte uit het dorp. Kort daarop zien we – later in de tijd - Nawal tussen de verschillende vuurhaarden op zoek naar haar zoontje gaan. Tevergeefs ... naar het einde van de film komen we wel het ware verhaal te horen.

Ondertussen start de tweede verhaallijn. Nawal, die een voorbeeldige secretaresse van een notaris geworden is, komt te overleden. Haar kinderen, een tweeling, krijgen via haar testament de opdracht hun vader en hun broer te gaan zoeken. Simong Marwan is eerst voor de blijkbare zinloze gril van zijn afstandelijke moeder niet te vinden. Zijn zus Jeanne vangt de zoektocht aan. Jeanne valt van de ene verbazing in de andere naarmate ze meer over moeder komt te weten. Simong raakt door de feiten overtuigd en komt samen met de notaris zijn zus helpen. Wat zij vervolgens zullen ontdekken zal blijven in het geheugen gegrift staan. Anderzijds zal de dood van hun moeder nu met vrede bedekt worden. Een tragisch gebeurtenis. Schitterend filmwerk! Deze film is een aanrader.

 

incendies,film,religieus geweld,libanon,drama,levenswil


21:46 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen, Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Tags: incendies, film, religieus geweld, libanon, drama, levenswil |  Facebook |

27-01-10

Altiplano

altiplano_magaly

Het Vlaams-Amerikaanse cineastenkoppel Peter Brosens en Jessica Woodworth heeft met de film Altiplano een schitterende en opmerkelijke prent neergezet. Beiden woonden een tijdje in Mongolië waar ze de film Khadak draaiden (De film Khadak is eveneens een bijzondere, aanbevelenswaardige film). In de film Altiplano (betekent hoogvlakte) leggen ze het drama vast van de gevolgen van de mijnbouw in de Andes. De inheemse bevolking van het dorpje Turumba wordt het slachtoffer van een kwikvergiftiging. De indianen denken aanvankelijk dat het vloeibare goedje iets zeer waardevols moet zijn.

photo26

Van zodra de film begint wordt de kijker onmiddelijk geconfronteerd met enkele drama's. Het eerste valt snel te duiden. Tijdens een processie tuimelt het Mariabeeld aan scherven op de grond. Een eerste zware opdoffer voor Turumba. Wat later zijn we getuige van een vrouw die onder bedreiging verplicht wordt het neerschieten van een man te filmen. Onbegrijpelijk. Later zullen we dat tafereel kunnen plaatsen. Gaandeweg worden we in het dramatische verhaal meegenomen. De makers vande film hebben echter een speciale dimensie aan de film toevoegd. De toeschouwer wordt ondergedompeld in de adembenemende schoonheid van de weidse panorama's van de Peruaanse hoogvlakte. Voeg daarbij een paar mysterieuze insteken en een aanzwellende epische muziek en je voelt je zowaar uit je zitje opgetild worden. Bij wijlen had ik bij wijze van spreken een mystieke ervaring!

photo14

Altiplano is heel speciale film. Verdriet, onmacht, gruwel in een amalgaam van schoonheid, hoop, strijdbaarheid. Soms mysterieus, soms herkenbaar. Een onbetaalbare kijkervaring met prachtige muziek omkaderd. Gewoonweg klassewerk. Een aanrader. Een pareltje.

photo30



22:07 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: altiplano, vrijdenker, film |  Facebook |

12-12-09

Okuribito - Afscheidnames

departures-11


Deze week zag ik de Japanese film Okuribito. (Departures in het Engels - Waarom worden titels van films altijd in het Engels aangekondigd? Is het Engels een officiële taal in Vlaanderen geworden?). De film won dit jaar een Oscar voor de beste film in een "vreemde" taal (Oscar for Best Foreign Language Film). Samen met het gezelschap waarmee ik op stap was, vonden we dat de film best die prijs verdiend had. In het begin kruidt de regisseur het verhaal met een snuifje humor. Naarmate de film voortschrijdt komt een serene sfeer bovendrijven. Naar het einde toe wellen meer emoties op - her en der werd in de zaal een zakdoek bovengehaald. Een feel-good-film met mooie beelden, een eenvoudig, maar doordacht scenario, prachtige muziek, met zorg gefilmd en goed spelende acteurs. In ieder geval een aanrader, een film, waarvan je ondanks het morbide thema, de zaal met een goed gevoel verlaat. De gilde van critici is allergisch aan dergelijk "goed gevoel"-ervaringen. Je zal dan ook eerder lauwe filmbesprekingen kunnen lezen.

OF_Departures03

Daigo Kobayashi (Masahiro Motoki), een jonge cellist, wordt werkloos. Het gekunstelde flegma waarmee men de orkestleden komt te vertellen dat het orkest opgedoekt wordt, werkt op de lachspieren van de kijkers. We lachen om een dramatische gebeurtenis - Dat is humor op zijn best. De regisseur Yojiro Takita weet die truc nog een paar te keer herhalen. Samen met zijn vrouw Mika (Ryoko Hirosue) keert Daigo naar zijn geboortedorp terug. Op een dag valt het oog van Daigo op een werkaanbieding voor "reisbegeleider". Dat lijkt hem wel wat en dus trekt de jonge man naar het "reisbureau". Tot zijn verbazing wordt hij onmiddellijk aangenomen. Als Daigo vervolgens naar de inhoud van de job informeert, legt de oude meester Ikuei Sasaki (Tsutomu Yamazaki) hem uit dat hij lijken kist en aflegt. In de advertentie was namelijk een "kleine" fout geslopen. Er diende "laatste reis"-begeleider te staan.

Een beetje mentaal overweldigd door de ondernemer, neemt Daigo de job aan. Uit schaamte spelt hij Mika wat op de mouw: "Zijn job heeft iets met ceremonies te maken". Het is geen pretje lijken op te baren (vooral als ze al 14 dagen oud zijn). De mensen vinden het een onrein beroep, minderwaardig werk en minachten Daigo. De regisseur weet nochtans dat afscheid, die voorbereiding van de laatste reis, subliem in beeld te brengen. Hij vertrekt daarbij van een Japans ritueel waarbij de overledene voor een publiek van de nabestaanden ritueel gewassen wordt. De dode wordt geschminkt en in mooie gewaden gewikkeld. Tenslotte gaat de begrafenisondernemer, geholpen door de nabestaanden, de overledene in de kist gaan leggen. De betrokkene kan op een waardige manier aan zijn laatste reis te beginnen.

2009_departures_007

Aanvankelijk doorspekt de regisseur de sereniteit met fragmenten van humor. Zo ontdekt Daigo bij het wassen van een overleden meisje tot zijn verbazing dat ze "een ding" heeft. Blijkt dat de overledene de zoon van de familie is, maar dat hij als een meisje door het leven wilde gaan. Dat amalgaam van zachte humor en sereniteit fungeert als een stevige onderbouw om later in de film er wat emotioneler er tegen aan te kunnen gaan. Zo zien we Daigo tot een bedreven expert uitgroeien. De gedrevenheid en de zachtheid waarmee hij de laatste reis inleidt, roepen bij de nabestaanden respect en bewondering op: .de catharsis in het verhaal.

 

okuribito_sub5

Als de vrouw van het badhuis komt te overlijden en Mika toeziet hoe Daigo de oude vrouw voor haar laatste reis opsmukt, verdwijnen ook bij haar de reserves tegen het "onreine" beroep van haar man. Alles komt goed, maar Yojiro Takita zal op het einde van de film nog wat olie op het vuur van de emotie gieten. Toen Daigo nog kind was, had zijn vader zijn moeder laten staan om met een barmeid er vandoor te gaan. Daigo heeft al jaren van zijn vader niets meer vernomen en vervloekt hem omdat hij zijn moeder verlaten heeft. Op een dag verneemt Mika het overlijden van de vader van Daigo. Het veel voeten in de aarde, maar uiteindelijk weet de secretaresse van Ikuei de jonge man te bewegen om het lijk van zijn vader te gaan begroeten.

Als Daigo bij het lijk van zijn vader aankomt, stelt hij vast hoe haastig en ruw de kisters met het lijk van zijn vader omgaan. Daigo stuurt die mensen naar huis en begint zijn vader - die hij haat - op zijn laatste reis voor te bereiden. Tijdens dat ritueel ontdekt Daigo iets in de hand van zijn vader. Die ontdekking zorgt voor het ompolen van de gevoelens tegenover zijn vader. Daigo haalt daarna het beste uit zichzelf om zijn vader op zijn laatste reis te laten vertrekken. Tranen gegarandeerd. Een klassieke plot die de regisseur nauwgezet in de draad van zijn verhaal voorbereid heeft. Kortom, een aanbevelenswaardige film. Een film zonder voyeurisme, zonder sensaties, met gewone mensen. Kijken en luisteren, genieten en je laten meevoeren. Lauwe filmbesprekingen? Laat je kijkgenot niet door anderen bepalen!

dscf57223

06-10-09

Antichrist - Lars Von Trier

 

Antichrist1a

Ik wil met deze bijdrage de lezers, die naar de film Antichrist van Lars Von Trier willen gaan kijken, enige bagage meegeven. Vrijdenker ging nagenoeg onvoorbereid naar de film gaan kijken en heeft zich dat achteraf dik beklaagd. Voor wie deze tekst te lang lijkt om door te nemen: ik heb achteraan deze bijdrage nog wat kijk-tips meegegeven. Deze film is voor verschillende interpretaties vatbaar. Ik geef de mijne. Hopelijk heb je er wat aan.
De 53-jarige Deense filmer Lars Trier (zijn medestudenten plaagden hem met de bijnaam Von Trier omdat dat een adellijke achtergrond suggereert, terwijl zijn ouders communisten waren) heeft met Antichrist een opmerkelijke prent neergezet. Sommige kijkers op het filmfestival in Cannes (mei 2009) reageerden furieus op enkele provocerende beelden. Sommige critici noemen de film zelfs mysogyn (haat of misprijzen voor de vrouw). Houdt het select publiek van Cannes dan niet meer van de controversiële, het choquerende?

Antichrist1b

Ik geloof dat er wat anders aan de hand is. Von Trier richt zijn camera op enkele pijnpunten van het christendom. Hij laat zien dat het christendom in essentie zelf misogyn is. Ten tweede heeft het christendom seks nooit als een vorm van genot willen aanvaarden. Het is waarschijnlijk het "ongewenste" licht op enkele christelijke fundamenten, dat de Westerse gemoederen in Cannes verhit heeft. Het "kritische" Cannes-publiek was anders wel lovend voor de verheerlijking van het christendom in "The passion of christ" (2004) van Mel Gibson. Een cineast lauweren, die er van uit gaat dat Satan de wereld geschapen heeft, is blijkbaar een brug te ver.

De kritiek focusseert zich vooral op een korte gruwelijke scène. Ik geef hier een korte beschrijving van het gehate fragment (om de lezer wat langer mee te krijgen). Gainsbourg (vrouwelijke hoofdrolspeelster) klopt met een blok hout op de geslachtsdelen van Dafoe (mannelijke hoofdrolspeler). De arme kerel gaat tegen de vlakte - je zou voor minder - maar wonder bij wonder komt zijn heer na deze klap pal stijf te staan - ja, de heer was waarlijk opgestaan - Gainsbourg gaat vervolgens die stevige kanjer gaan afrukken, maar deze ejaculeert slechts bloed. Vervolgens vingert Gainsbourg zich in alle razernij af. Als apotheose knipt ze met een schaar haar clitoris af. Nou, vrijdenker draaide en keerde zich dan ongemakkelijk in zijn bioscoopzitje rond - De voorafgaande angstaanjagende, claustrofobische scènes hadden mij eerlijk gezegd ook al geen goed gedaan.

 

Antichrist2

Bij de aanvangsgeneriek verschijnt de tekst "opgedragen aan A. Tarkovsky. Wie was Tarkovsky? Andrei Arsenyevich Tarkovsky was een Russische filmmaker die films maakte over spirituele en metafysische thema's. Zijn films hadden geen conventionele dramatische structuur.

Antichrist handelt in het bijzonder over spirituele en metafysische thema's en steekt vol van verwijzingen naar het christelijk geloof. De film heeft daarentegen wel een dramatische plot. Antichrist is een complexe prent die wil laten zien dat het onmogelijk is om het irrationele, het impulsieve, het instinctieve, het spirituele van de natuur in de psyche van de mens te onderdrukken met de logica, de ordening en de rationaliteit van de wetenschap of cultuur. Is wetenschap of cultuur niet juist het rationaliseren van die wilde, vrije natuur? Beschaving ... een prachtig Nederlands woord ... dat wat we niet willen wordt weggeschaafd.

De intro van de film is fenomenaal. De scène wordt in zwart-wit en slow-motion gefilmd. Een koppel is verwikkeld in een stomende vrijpartij. Hun jonge spruit kruipt uit zijn bedje, kijkt stilletjes toe hoe zijn ouders aan het vrijen zijn, klimt vervolgens naar de vensterbank, opent het raam, aanschouwt het prachtige sneeuwtapijt in de straten, springt door het raam en valt te pletter juist op het ogenblik dat het vrijende koppel zijn orgasme bereikt. Het is in deze intro (die iedereen blijkbaar graag ziet) dat Von Trier het christendom al een rake klap toedient! Veel later in de film laat de regisseur in een flashback zien dat Gainsbourg wel degelijk haar zoontje op het vensterbank heeft zien klimmen. Zij vond het genot van het vrijen belangrijker dan haar kind (zinnebeeld van de creatie). In het christendom staat seks in het teken van creatie. De vrouw negeert hier straal deze gedachte. Het orgasme is belangrijker dan de creatie. Door deze doodzonde komt het engeltje uit de hemel tuimelen. Morsdood ... O, Zalig Orgasme, wij aanbidden U.

Tijdens de intro speelt een muziek van Handel, de Lascio Chi'o Pianga aria

Lascia ch'io pianga mia cruda sorte,
E che sospiri la libertà!
E che sospiri, e che sospiri la libertà!

Laat mij mijn wreed lot bewenen,
En ik zucht naar vrijheid!
Ik zucht, en zucht naar vrijheid!

De zucht naar de geestelijke en seksuele vrijheid. Hemelse woorden, die in de film regelrecht naar de de hel zullen leiden.

Antichrist4

 

Na de intro zien we een door verdriet getraumatiseerde vrouw. Haar echtgenoot, blijkbaar een psychotherapeut laat zich persoonlijk met het herstel van zijn vrouw in. Trier heeft deze film na zijn herstel van een diepe depressie gemaakt. Hij had een grote hekel aan psychotherapeuten. Het is niet verwonderlijk dat de regisseur de psychotherapie zal laten falen. Von Trier stelde nog dat: "Ik ben niet bang omdat ik een depressie heb gehad. Integendeel, sindsdien heb ik een vrijere toegang tot bepaalde delen in mijn geest".

De therapeut vertrekt vanuit een wetenschappelijk standpunt (logica en rationaliteit, tabellen en schema's zijn zijn werkinstrumenten) om zijn vrouw uit haar depressie te kunnen helpen. De vrouw staat hier als zinnebeeld voor het irrationele, voor het onderbewuste, voor de natuur. Von Trier gaat die tegenstelling verder uitspinnen. De vrouw heeft lak aan kalmeermiddelen. Enkel seks kan haar pijn verzachten. Het koppel trekt naar het buitenverblijf "Eden" om de therapie rustiger te laten verlopen. Die chalet "Eden" zal paradoxaal genoeg weldra een hel worden. De blokhut staat geïsoleerd in een groot woud. Het chalet kan als het zinnebeeld van het beschaving gezien worden, het woud als de wilde, chaotische en gewelddadige natuur. (Een eik bombardeert het chalet continue met eikels - Dat bombardement is het zinnebeeld van het verweer van de natuur, de wanorde tegen de ordening, de beschaving). Deze omgeving zal het strijdtoneel worden tussen cultuur (beschaving) en natuur, wetenschap (rationele) en het spirituele, tussen het beredeneerde en het impulsieve, tussen het wezen van man en vrouw. Geniet van de beelden - als dat kan - ik zat soms op het topje van mijn zitje om de angst van mij af te werpen.

Om dat Eden te bereiken dienen ze eerst over een brug te gaan. Deze brug valt ook symbolisch te zien. Het is de grens tussen de beschaving en de natuur, logica en chaos, kennis en instinct, beheersing en waanzin, controle en impulsen. Het is een brug die naar Eden leidt, een brug naar de hel. Adam en Eva worden niet verdreven uit Eden, ze gaan er juist naar toe! Op een bepaald moment hoor je de draak met Sigmund Freud steken. Von Trier wil de argeloze kijker natuurlijk een hak zetten. Als deze film als een veroordeling van de moderne psychotherapie gezien kan worden, dan is hij in ieder geval een slinkse hommage aan het werk van Sigmund Freud die zich in het woud van onze donkerste dromen durfde wagen.

Antichrist5

Tijdens hun verblijf in de chalet leren we dat Gainsbourg daar vroeger aan haar thesis over vrouwenvervolging tijdens de Middeleeuwen werkte. Deze thesis is een directe verwijzing naar de mysogynie van de christelijke cultus. Het christendom heeft generaties lang vrouwen vervolgd, verbrand, gemarteld en ze met een diep gevoel van schuld en zelfverachting opgezadeld. Deze vrouwenhaat zat al vroeg in het christendom ingebakken. Tertullianus schreef in de 2e eeuw het volgende over vrouwen: "Jullie zijn de poort naar de hel: Jullie hebben de zegels van de verboden boom verbroken, jullie hebben als eerste de goddelijke wet overtreden, jullie zijn diegenen die de man overtuigden omdat de duivel niet sterk genoeg was hem te verleiden. Jullie hebben zo gemakkelijk God's eigen beeld, de man, vernietigd. Door jullie ontrouw aan de goddelijke wet hebben jullie zelfs de dood van God's zoon op jullie geweten".

Von Trier spit op een Freudiaanse manier in het onderbewuste van de christelijke cultus en wil zo een glimp van de metafysische schrik en hunkeringen laten zien. Het besluit van haar thesis zal de vonk voor de explosie naar geweld zijn. Haar conclusie is verrassend. De vervolgde vrouwen waren het kwaad waarvan ze beschuldigd werden. De beschuldigingen waren vanuit christelijk oogmerk terecht. Zij zijn de natuur. De natuur is chaotisch, onvoorspelbaar, gewelddadig, niet te onderwerpen, kortom het "kwade" als het bekeken wordt door een bril van orde en rust. De vrouw is in die zin de manifestatie van het kwaad in het menselijk wezen. Zij zijn de de zoekers naar de verboden kennis, verantwoordelijk voor de schuld van het menselijke ras, de oorzaak van de dood van de zoon van God, de dood van de zoon van de man. Het is hun natuur. De vrouw is de antichrist. Hun vervolging en verbranding was uit christelijke standpunt meer dan terecht!

Er komt een vos te voorschijn die zegt: "Chaos reigns" - "Chaos regeert". Het geweld ontvlamt. Chaotisch. Brutaal. Het is de vrouw die begint met de man te folteren (de christenen folteren de vrouwen, de antichrist foltert de man). Als hoogtepunt gaat de vrouw de geslachtsorganen gaan verminken (een verwijzing naar de verkrachting als oorlogswapen) en vernietigt ze als het ware de mogelijkheid tot voortplanting. Uiteindelijk weet de man zich van de uitzinnige vrouw te ontdoen, steekt de "heks" in brand en strompelt gehavend uit Eden weg. (Een mysterie, maar ook het christelijk geloof steekt vol mysteries).

In de epiloog zien we een herrezen hoofdpersonage Willem Dafoe hinkend uit Eden weggaan. Hij lijkt wel herboren. Talloze kinderen komen hem tegemoet

"Laat die kinderen toch bij Mij komen", zei Hij. "Houd ze niet tegen, want juist voor kinderen is het Koninkrijk van God. Het is zelfs zo dat wie niet als een kind in het Koninkrijk van God gelooft, er nooit kan komen." Hij nam de kinderen in Zijn armen, legde Zijn handen op hun hoofd en zegende hen." Markus 10:13-16

Lezer Mark wijst mij erop dat het geen kinderen zijn, maar vrouwen zonder een gelaat. Een aantal filmbesprekingen spreekt inderdaad over "faceless women", "females, their faces blurred out". De epiloog  kwam mij bekend voor (" Breaking the Waves"), waardoor ik blijkbaar "kinderen" gezien heb. Het voorbij wandelen van vrouwen zonder gezicht lijkt me logischer. Staan ze voor alle anonieme vrouwen die het slachtoffer van het christendom (of liever de paternalistische godsdiensten) werden? Trekken de vrouwen weg uit de mannenwereld? Wordt er verzameld voor een nog heviger confrontatie? Wie zal het zeggen. Terug veel materiaal om over na te denken.

 

In de verte zie je nog een glimp van het woud vol met verhakkelde vrouwenlichamen. Christus, de gekruiste, is nu de kruiser geworden. Antichrist, ten voeten uit!

Antichrist6

Nog enkele kijktips

Het coloriet in de film verandert in elke scène. Blauw in het eerste deel, naar groen in het midden om tenslotte bruin in het laatste deel te worden.

Merk het contrast de claustrofobie in de hut (de opgeslotenheid van de beschaving) en weidse natuur van de woud (openheid, vrijheid).

Volgende dieren komen te voorschijn:

hert : kwetsbaarheid, zorg

vos : sluw, draagt het kwaad in zich, gezant van de duivel, vuur

kraai : slecht voorteken, bedreiging, oorlog, ondergang

Het zoontje wordt blijkbaar mishandeld. Huilt en schuilt zich angstig weg. De vrouw doet hem expres de schoenen verkeerd aan. (De symboliek daarvan heb ik nog niet kunnen achterhalen).

Lezer Rene Cardynaals gaf mij de tip om het verhaal van Oedipus nogmaals door te nemen. Ik citeer Wikipedia : In de mythe voorspelt het Orakel dat Oedipus zijn vader om het leven zal brengen. Om dit te voorkomen wil de vader zijn zoon ombrengen. Hij bindt zijn zoon vast aan zijn voeten (Oedipus betekent letterlijk gezwollen voeten) en geeft een herder de opdracht het kind naar de bergen te brengen en daar achter te laten. Zo wordt het knaapje bijna vermoord, maar de herder die de baby achter moet laten, krijgt medelijden. Opmerking: De vader doorboorde de voeten van Oedipus met een lans. (Verminking van de voeten).


22-08-08

De indruk van de engel

18956920_w434_h_q80
Deze week gingen we naar L'empreinte de l'ange (De indruk van de engel) gaan kijken. Eerst en vooral, wat betekent de titel van de film? Ik citeer hiervoor hoofdrolspeelster Catherine Frot in een recent interview met de krant de Morgen van 20 augustus: Catherine Frot: “Die uitdrukking verwijst naar een legende uit de Talmoed. Vóór zijn geboorte, dus nog in de buik van zijn moeder, kent een kind alle geheimen en mysteries van de schepping. Maar net vóór het ter wereld komt, legt een engel een vinger op zijn mond, waardoor het kind alles vergeet en dus in alle onschuld kan geboren worden. De indruk die de vinger op de bovenlip nalaat, wordt daarom l'empreinte de l'ange genoemd. Het is dus een titel die verwijst naar de geboorte en de onschuld, maar ook naar het mysterie van dit verhaal.”

Ikgedroegmealseenspeurenddier

Als Elsa (Catherine Frot) haar zoontje van een verjaardagsfeestje ophaalt, ziet ze een meisje (Lola) dat haar behoorlijk van streek maakt. Ze heeft het gevoel dat Lola haar kind is. Elsa heeft haar dochtertje door een brand in het moederhuis verloren. Haar moedergevoel zegt dat Lola haar kind is. Elsa raakt geobsedeerd door het kind. Claire Vigneaux, de moeder van Lola, begint zich zorgen te maken omtrent die gekkin. De psychologische spanning wordt intenser en uiteindelijk raken beide vrouwen slaags met elkaar. Na deze gebeurtenis verandert het karakter van de film en wikkelt hij onverwachts af naar een happy end. Wat “happy” is, vertel ik hier niet. (Ga liever zelf naar deze film gaan kijken).

CatherineFrot

Catherine Frot (mij bekend van de film La tourneuse des pages) zet een schitterende acteerprestatie neer. Haar vertolking van de depressieve Elsa is buitengewoon. Ik bleef de film met spanning volgen en het vreemde gedrag van Elsa doet je soms ongemakkelijk in je zetel draaien. Ik dacht eerst in een psychologische triller beland te zijn, maar na het handgemeen tussen beide vrouwen, word je als kijker verrast door de wending die de film dan krijgt. Deze film is een aanrader. Op de eindgeneriek viel nog te lezen dat de film op een waar gebeurde geschiedenis berust. Boem. Paukenslag. Vrijdenker, zijn vrouw en een stel vrienden hadden nood een stevige slok om de emoties door te spoelen. We bespraken in alle gemoedelijkheid onze indrukken en genoten nog een tijdje na van dit pareltje van een film.

18951178

20:02 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) | Tags: catherine frot, film, empreinte de l ange, vrijdenker |  Facebook |

12-07-08

Estômago

Estômago1
De film Estômago van Marcas Jorge (Brazilië) gaat over kookkunst, eten, liefde (of noem het seks) en macht. Je krijgt als kijker het wedervaren van de antiheld Raimundo Nonato te zien. Het blijkt dat Raimundo een deel in de gevangenis heeft doorgebracht. Hij klimt er dank zij zijn culinair talent in de pikorde van de gevangeniscel op. In een andere verhaallijn zie je hoe een eerst berooide Raimundo zich door middel van zijn kooktalent tot een comfortabeler bestaan kan ontplooien. De voluptueuze prostituee Iria laat zich bekoren door de gerechten die onze antiheld voor haar bereid. Terwijl Iria gastronomisch aan het genieten is – de liefde gaat door de maag → estômago – laat zij ondertussen Raimundo van haar lichaam genieten. Kostelijk of kotselijk?

 

Estômago2


Ondertussen vraag je je af wat Raimundo op zijn kerfstok zou hebben. In de loop van het verhaal wordt aan de hand van het gebruik van de kookingrediënten duidelijk dat het verhaal dat zich in de gevangenis afspeelt geen flashback is, maar een flashforward! Raimundo zit dus nu in de gevangenis en zijn maatschappelijk leven in Sao Paulo speelde zich derhalve voorheen af. Deze techniek zwengelt je nieuwsgierigheid naar de reden van zijn gevangenis verblijf aan. De scènes balanceren tussen humor en drama. Het rauwe verblijf in de gevangenis contrasteert met zijn amoureuze escapades met Iria. Zowel de culinaire geneugten als de maatschappelijke positie van Raimundo gaan crescendo. De kenmerkende Italiaanse retoriek waarmee Raimundo in de Italiaanse kookkunst wordt ingewijd past in die lijn. En toch, en toch ... waarom belandde Raimundo uiteindelijk in de cel?

 

Estômago3

 Naar het einde van de film toe komen beide verhaallijnen in het ontknopingspunt bijeen. Een ultiem moment van gastronomie en liefde? Gaat de liefde en de macht door de maag? Een aanbevelenswaardige film! Sympathieke vertolkingen, schitterende beelden, humor, passie, ...

11:28 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (6) | Tags: estomago, film, vrijdenker |  Facebook |

13-03-08

Boetekleed

atonement

Gisteren gingen wij met enkele vrienden naar “Atonement” gaan kijken. Een film van Joe Wright gebaseerd op het boek Boetekleed van de Britse schrijver Ian McEwan. Ik had eerder De cementen tuin van die auteur gelezen en dat was me goed meegevallen. De film kreeg hier en daar zeer lovende kritiek en heeft zelfs de Golden Globe Award gewonnen. Enkel de filmkritiek in de Knack was vrij vernietigend, maar na een tijdje weet een mens wel, waar welke kritiek te plaatsen.

Zoals gewoonlijk troffen we elkaar aan in een kleine bioscoop. De Kinepolis-bioscopen mijden we gewoonlijk als de pest. We zijn nogal allergisch aan de McDonalds-sfeer die je in dergelijk etablissement naar de keel grijpt. Bovendien kijk ik graag rustig naar een film zonder het coca-cola-geslurp en -gepuf met bijhorend pop-corn-gekauw te moeten aanhoren. Na de film gaan we graag even nakaarten en dat doen we liever in een bruin café dan in een kille commerciële tempel.

 

atonement460

De film is ons bijzonder goed meegevallen. Hij vraagt wel enige concentratie want fictie en feiten worden met elkaar verstrengeld. Nou ja, op het einde van de film kom je tot je verbazing wel te weten hetgeen nu fictie en feit was. Je wordt dus als kijker gemanipuleerd en eigenaardig genoeg voel je dat onder kijken ergens wel, maar de prachtige fotografie en de meeslepende vioolmuziek, samen met de kadans van de aanslagen van een schrijfmachine zorgen er voor dat je geboeid naar het emotionele verhaal blijft kijken. De jonge zus Briony zegt op een ogenblik dat ze enkele situaties, die ze gezien had, niet goed begrepen had, niet goed ingeschat had. Als kijker heb je dan het tevreden gevoel wel die situatie goed ingeschat te hebben te hebben, totdat op het einde van de film de ouder geworden Briony het één en ander uit de doeken komt doen. Mooie beelden, een goede cameratechniek, leuke meiden en jongens in een chique decors, romances, een onbeantwoorde liefde, sociale tegenstellingen en thema's, dramatiek, geen expliciet geweld, mooie begeleidende muziek, ... kortom, kijkplezier gegarandeerd. Een aanrader. Kortom, een film die zijn Award meer dan verdiend heeft.

 

atonement_keira

21:30 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (10) | Tags: atonement, film, boetekleed |  Facebook |

14-12-07

Gebroken omarmingen

Almodovar

Juich, liefhebbers van de films van Pedro Almodóvar! De befaamde Spaanse cineast heeft terug een project op stapel staan Los abrazos rotos ofwel De Gebroken Omarmingen. Het zal weer een typische Almodóvariaanse prent worden. «No va a ser una comedia, pero el humo restará muy presente. Y también hay una gran historia de amor 'fou' (loco, enfrancés)», adelantó Almodóvar, que arropará a su trío protagonista conotrostres actores masculinos. Het wordt dus een verhaal over de liefde 'amour fou'doorspekt met humor. Almodóvar gaat terug een aantal filmstijlen mengelen, waarbij de stijl van de amerikaanse film noir uit de jaren '50 de overhand zal krijgen.

Het begrip 'amour fou' werd door de surrealiste schrijver en essayist André Breton(1896-1966) bedacht. Voor de surrealisten stond de 'amour fou' voor de wilde, onbeperkte en irrationele liefde. Breton haalde hiervoor de mosterd bij Lacan, die stelde dat hij slechts de waanzin als enigegrens aanvaardde om de vrijheid te beperken. Breton wenste zijn dochter het volgende toe: Je vous souhaite d'être follement aimée. De gedachte van de 'amour fou' ontwikkelde hij in zijn boek Nadja, een ongestructureerd verhaal doorspekt met fantasmen, poëzie, waarin de verhaallijn beheerst wordt door de liefde als communicatie tussen de harten. Hij eindigt zijn boek met volgende zin in hoofdletters geschreven: LA BEAUTE SERA CONVULSIVE OU NE SERA PAS. (De liefde zal 'beroeren' of het zal geen liefde zijn - de letterlijke vertaling van convulsive is krampachtig). Spek voor de bek van Almodóvar!

In een typische Almodóvar-film zijn de mannen altijd het zwakke geslacht. Het kader waarin de regisseur werkt is altijd uitgesproken kleurrijk, zowel letterlijk als figuurlijk als het slaat op de acteurs en de plot. Ik vind hem een groot stillistisch kunstenaar die zijn eigengereide gang gaat, leze, geen last van de critici heeft. De kijker wordt soms van de ene in de andere stijl gegooid (parodie<-> melodrama <-> thriller<-> ...) en wie dat niet weet te plaatsen, heeft het moeilijk met deze kunstenaar. Hieronder enkele beelden die ik van de DVD Kika (1993) heb geplukt. (Deze film is een satire op de reality-tv). Voor deze dwarse filmregisseur heb ik heel wat sympathie, alhoewel niet al zijn werken hoogvliegers zijn.
Kika1-Almodóvar

Kika2-Almodóvar

Kika3-Almodóvar

Kika4-Almodóvar

Kika5-Almodóvar

19:36 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) | Tags: los abrazos rotos, almodovar, film, vrijdenker |  Facebook |

21-11-07

Mendacity

liz_taylor_300

What's that smell in this room? Didn't you notice it Brick? Didn't you notice a powerful and obnoxious odor of mendacity in this room?...There ain' t nothin' more powerful than the odor of mendacity...You can smell it. It smells like death.

Onlangs woonde ik een filmvertoning bij: "Kat op een heet zinken dak (Cat on a hot tin roof)”. Deze film uit 1958 is gebaseerd op het toneelstuk van de bekende schrijver Tennessee Williams. Je zou de film bijna kunnen beschouwen als de verfilming van de opvoering van een theaterstuk. Regisseur Richard Brooks stond voor de moeilijke opgave de tekst van Tennessee Williams uit te “zuiveren”. Vijftig jaren gelden heerste nog een strenge censuur in het land van de vrijheid! Richard Brooks heeft die "moeilijke" passages zodanig laten bewerken, dat wat niet gezegd mocht worden, toch door voorzichtige toespelingen eigenlijk wel gezegd wordt. Ondanks het feit dat het voormalige taboe-woord "homoseksueel" niet uitgesproken wordt, wordt het voor de kijker klaar dat Brick (gespeeld door Paul Newman) hoogst waarschijnlijk een homoseksuele relatie met zijn vriend Skipper heeft gehad. Een hedendaags regisseur zou hier een flashback met een expliciete vrijscène laten zien, Brooks bereikt dezelfde indruk met voorzichtige suggesties. Knap, hoe men vroeger de mensenlijke verbeelding kon bespelen!
cat-on-a-hot-Tin-roof
Het thema dat in de film terugkeert is dat van mendacity, de leugenachtigheid, het klimaat van leugens. En redenen om te liegen zijn er genoeg! Big Daddy heeft kanker en zal waarschijnlijk binnenkort sterven. De schoonzussen Maggie The Cat (ElizabethTaylor) en Mae (Madeleine Sherwood) azen op de plantage van Big Daddy. Brick heeft problemen met zijn vrouw Maggie en zit aan de drank. Verder lopen er nog de onuitstaanbare kinderen van Mae rond. Dat is een typische Tennessee Williams omkadering. De protagonisten hebben niet enkel hun gebreken, maar zijn soms ronduit onuitstaanbaar. De dialogen die gevoerd worden zijn rauw, hard, confronterend. Zonder genade wordt met scherpe woorden op elkaar ingehakt. Je ziet er vleesgeworden hebzucht. Toch weten de regisseur en de spelers een dramatische spanning op te bouwen. Voor Brick en Maggie eindigt het verhaal in schoonheid ... of zou dat ook gelogen zijn?

Desondanks heeft die film mij geboeid. De vertolking van acteurs is hoogstaand. Ondanks de rauwe woorden weet men toch een dramatische spanning op te bouwen (wellicht wat te kunstmatig). De mise-en-scène is heel degelijk. De fotografie is onberispelijk. Ondanks het rauwe karakter van de dialogen steken er toch prachtige uitspraken tussen. Kortom, een oudje van 50 jaren dat nog gezien mag worden! Op een gegeven ogenblik zegt Maggie: "De waarheid kan even vuil als de leugen zijn". Toch iets om over na te denken niet?

Big Daddy stands shocked and devastated by the revelation of his imminent death - he refuses to believe it: "I'll outlive you. I'll bury you.I'll buy your coffin." When he realizes that the false report from the clinic is a sham, the pain he experiences adds further proof of his ill health: "It's death, ain't it?" Brick causes his father enormous pain when he tells him that he has been lied to: You said it yourself, Big Daddy, mendacity is a system we live in.
film-cat-on-a-hot-tin-roof

10-10-07

Der Blaue Engel

DerBlaueEngel

Van eind september 2007 tot januari 2008 stelt het Koninklijk Belgisch Filmarchief een reeks van filmklassiekers voor in 6 Vlaamse steden. De selectie bestaat uit 12 films die representatief en bepalend zijn geweest voor de 7de kunst. Dit DELICATESSEN programma biedt wekelijks de mogelijkheid om een filmklassieker te (her)ontdekken in ideale omstandigheden: geprojecteerd in een filmzaal op 35 mm film. (Delicatessen kun je komen bewonderen in Buda KunstenCentrum Kortrijk, Lumiere Brugge, Sphinx Gent, Studio Leuven, Utopolis Mechelen, Utopolis Turnhout).

AfficheDerBlaueEngel
Deze week ging ik naar Der Blaue Engel (1930) gaan kijken. Voor de aanvang van de film kregen we gedurende een kwartier een uitgebreide uitleg over de film zelf. Ik kan me voorstellen dat bepaalde mensen niet van dergelijke initiatie houden, maar voor mij is dat nog altijd mooi meegenomen. Wij kregen de origenele Duitstalige film te zien. In deze film van Jozef von Sternberg speelt Marlene Dietrich de rol van cabaretzangeres Lola Lola. Marlene Dietrich raakt door die film wereldberoemd. Als mooie meisjes hun beste beentje gaan voorzetten ... We krijgen krijgen een typische von Sternberg-film voorgeschoteld. Een magere verhaallijn met een moraal (een femme fatale - een zwakke, onzekere man die aan deze femme fatale zal ten onder gaan - dramatiek) en een zeer gedetailleerd decor (visuele poëzie). Von Sternberg schept sfeer, spanning. Licht- en schaduwpartijen en lange stiltes ondersteunen dramatiek en spanning. Een indrukwekkende film die bijna 80 jaar oud is!
Männer umschwirr'n mich,
Wie Motten um das Licht.
Und wenn sie verbrennen,
Ja dafür kann ich nichts.
Ich bin von Kopf bis Fuß
Auf Liebe eingestellt,
Ich kann halt lieben nur
Und sonst gar nichts.

Von Sternberg steekt symboliek in zijn film. Bij de aanvang van de film kun je al het lot aanschouwen dat professor Immanuel Rath (uitstekend gespeeld door Emil Jannings) beschoren is. Een vogeltje ligt dood in zijn kooitje. De huishoudster werpt het achteloos in de brandende kachel. Ook professor Rath zal een dramatisch einde kennen. Marlene Dietrich, de femme fatale, laat verschillende keren met passie het lied Ich Bin Vom Kopf Bis Fuss Auf Liebe Eingestellt horen. In één van de laatste strofes kun je bovenstaande passage horen: Mannen gonzen om me heen, zoals motten om het licht, en als ze zich verbranden, ja, daar kan ik niets aan doen. Ik ben van kop tot teen op de liefde georiënteerd, ik kan nu eenmaal niet anders dan liefhebben. Je tenen krullen dat die"wijze" man, professor Rath, doof voor deze woorden blijft. Helaas! De zwakke man raakt verliefd, verzaakt aan zijn schone positie als leraar, trouwt met het mooie wicht, en zet stap voor stap een pas dichter naar zijn afgang. Ineen knappe regie wordt in een klein anderhalfuur, deze trotse man zowel fysiek, sociaal als psychisch ten gronde gericht. Hij eindigt als een belabberde clown, wordt uitgejouwd door zijn vroegere studenten en collega's ... Hij neemt de vlucht, strompelt naar zijn oude school, valt neer op zijn oude lessenaar, klampt hem vast ... een doodsklokje gaat luiden, de camera zoemt uit ... Ende!

DerBlaueEngelProfessorRath


Ich bin von Kopf bis Fuß auf Liebe eingestellt.

Ein rätselhafter Schimmer,
Ein "je ne sais-pas-quoi"
Liegt in den Augen immer
Bei einer schönen Frau.
Doch wenn sich meine Augen
Bei einem vis-à-vis
Ganz tief in seine saugen
Was sprechen dann sie?:

Ich bin von Kopf bis Fuß
Auf Liebe eingestellt,
Denn das ist meine Welt.
Und sonst gar nichts.
Das ist, was soll ich machen,
Meine Natur,
Ich kann halt lieben nur
Und sonst gar nichts.

Männer umschwirr'n mich,
Wie Motten um das Licht.
Und wenn sie verbrennen,
Ja dafür kann ich nicht.
Ich bin von Kopf bis Fuß
Auf Liebe eingestellt,
Ich kann halt lieben nur
Und sonst gar nichts.

Was bebt in meinen Händen,
In ihrem heißen Druck?
Sie möchten sich verschwenden
Sie haben nie genug.
Ihr werdet mir verzeihen,
Ihr müßt' es halt versteh'n,
Es lockt mich stets von neuem.
Ich find' es so schön!

Ich bin von Kopf bis Fuß
Auf Liebe eingestellt,
Denn das ist meine Welt,
Und sonst gar nichts.
Das ist, was soll ich machen,
Meine Natur,
Ich kann halt lieben nur
Und sonst gar nichts.

Männer umschwirr'n mich,
Wie Motten um das Licht.
Und wenn sie verbrennen,
Ja dafür kann ich nichts.
Ich bin von Kopf bis Fuß
Auf Liebe eingestellt,
Ich kann halt lieben nur
Und sonst gar nichts.

21:44 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: film, blaue engel, vrijdenker, drama, dietrich |  Facebook |

02-04-07

Das Leben der Anderen

DasLebenDerAnderen

Verleden week ben in naar de film "Das Leben der anderen" gaan kijken. Deze film heeft mij zeer beroerd. Hij krijgt daarom van mij al een plaatsje in de beste films van 2007. Het verhaal speelt zich af midden de jaren 80 in de voormalige DDR. Een schrijver en zijn vriendin worden bespioneerd door de geheime politie (STASI). Regisseur FlorianHenckel-Donnersmarck weet een stuk beklijvend cinema op het witte scherm te toveren. Ja, toverwerk noem ik het. Er steekt weinig beweging in de film. Er wordt geen orgie van geweld en sex opgevoerd. De prachtige muziek van Gabriel Yared & Stephane Moucha (Die Sonate vom guten Menschen), het boek van Berthold Brecht (Der gute Mensch von Sezuan) en de fragmenten waar de woorden "gute/slechte Mensch" vallen, maken dat de film lang blijft hangen.

Dlda1

Goede en slechte mensen. Slecht of goed valt niet onder een rechtlijnige logica te vatten. Deze film laat daar wel een bijzonder zoeklicht op vallen. Je ziet er slechte mensen die het over "slechte" mensen hebben.

dlda2

Ik dacht: "Jammer dat er zo weinig publiek naar zo'n juweeltje komt kijken". Maar heb je ooit al veel volk bij een juwelier zien staan?

Made with Nvu

21:24 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) | Tags: das leben der anderen, film |  Facebook |

12-11-06

Een zwarte en een witte kat

black_cat-1

De voorbije week had ik problemen om een visie, die mij vroeger helder voor de geest stond, op het papier te sublimeren. Raar, dat die blubber onder je hersendak soms een kristalhelder water kan zijn en wat later in een mistige poel kan veranderen. Ik had beloofd een tekst voor een toespraak in te dienen, maar dag na dag schreef ik zinnen, die ik de volgende dag gallig als prietpraat, hoogdravend, off the record, belachelijk de virtuele vuilnisemmer inkieperde. Twee dagen na de deadline kon ik uiteindelijk (maar niet geheel tevreden) mijn tekst ter vertaling doorsturen. Een verademing getemperd door een wrang gevoel, de beloofde term juist niet gehaald te hebben. De geest had dus een verzetje nodig. Ik trok naar de bibliotheek om er een ontspannende film te gaan zoeken. Ontspanning is voor mij geen synoniem met goedkoop. "Goedkope" ontspanning wekt eerder ergernis op. Dergelijke overspannen gedachten kun je bezwaarlijk ontspannend gaan noemen. Ik kreeg een film van Emir Kusturica in handen: "Black cat, white cat". Zijn film "Underground" had mij vroeger aangesproken en zelfs zijn film "Life is a miracle", die door de critici lauw onthaald werd, was mij als "aan te raden" bijgebleven. De films van Kusturica zijn ongeordend, speels, kleurrijk, waanzinnig, hilarisch, goed in beeld gebracht en doorspekt met zigeunermuziek (bvb. Goran Bregovic - Kalasnjikov haalde een tijdje geleden de hitparade). Ongeordend, speels, hilarisch ... op en top ontspanning dus!

black-cat-white-cat_2

"Black cat, white cat" is een film met een wel heel originele happy end. Dadan krijgt er zijn verdiende loon door er letterlijk in de stront te vliegen. Een knotsgekke film vol gestoorde karakters, waar je, wonderlijk genoeg, na een tijdje voor enkelen sympathie begint te krijgen. De regisseur laat menselijke chaos en onrust contrasteren met enkele prachtige, rustige natuurbeelden. Maar na deze schijnbare rust, gaat de gekte gewoonweg verder. Zelfs de neerhofdieren lopen er met allerhande "gekke" gedragingen in de kijker. Maar doen die dieren wel gek? Wat te denken van een operette-zangeres die met haar kont een spijker een balk trekt? Of van Dadan die coke snuift uit een kruis (Wie is hier de ware god?) en zich laat omringen door wellustige pin-ups, terwijl ondertussen "I'am a pitbull-terrier" uit de boxen schalt. Enkel twee poezen (een witte en een zwarte) kijken gedistingeerd vol ongeloof toe. Absurditeit, gekheid, chaos, ongewoon, origineel, romantiek, prachtige muziek (No Smoking orchestra), een happy end, ... Ontspannen genieten van een film, meer hoeft dat niet te zijn ...

21:04 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (8) | Tags: vrijdenker, film, kusturica |  Facebook |

29-10-06

Noch hart- noch basisnoten

Het Parfum1

Verleden week naar de film Perfume: The Story of a Murderer  gaan kijken. Ik had ergens, in de vorige eeuw, het boekHet Parfum van Patrick Süskind gelezen. Alhoewel grote delen van het verhaal uit mijn geheugen vervlogen waren (geuren vervliegen), was het boek mij als intrigerend, origineel, emotioneel geladen en amusant bijgebleven. Beklijvende literatuur. Het had iets van een kwaliteitsvol parfum, waar na het verdwijnen van vervolgens topnoten en hartnoten, de basisnoten je nog lang aangenaam bijblijven. De auteur van het boek wist een wereld van geuren en geassocieerde emoties in onze geest te toveren.  Ik sta nog altijd perplex hoe een geschreven tekst, in essentie wat zwarte tekens op een stuk papier, gewaarwordingen, gevoelens in je kunnen oproepen. Welke toverkracht schuilt er dan niet in bewegende beelden waar kleuren, lichtspel, scenario en geluid oog en oren proberen in te  palmen?

De filmkunst begeeft zich in andere dimensies dan de kunst van het schrijven. Ik was benieuwd hoe de regisseur de prozaïsche kunst van Het Parfum in zijn dimensie zou omtoveren. Ja, zelfs een rationalist als een vrijdenker gelooft nog in toverwerk! Enfin, voor zover het kunst betreft, natuurlijk...  Regisseur Tom Tykwer had in de  film Lola rennt schitterend werk geleverd en in die zin was mijn scepsis om de verfilming van het boek te gaan zien enigermate getemperd. Ik was benieuwd hoe de regisseur het aanraken op afstand, het ruiken, het besnuffelen cinematografisch zou gaan realiseren. De acteurs hebben puik werk afgeleverd. Ben Whishaw weet Jean-Baptiste Grenouille goed te vertolken. Enkele scènes zijn evenwel futloos, geurloos, bvb. het toch belangrijke moment op het plein waar Jean-Baptiste Grenouille terechtgesteld zou worden - het is triest om zien hoe ongepassioneerd het publiek met elkaar de liefde bedrijft. De eindscène is een afknaller en dat doet natuurlijk de film geen deugd. De regisseur zoekt zijn toeverlaat in een vertelstem, een voice-over om te gaan vertellen wat niet getoond kan worden. Ik had hier meer "verbeeldingswerk" verwacht of in in ieder geval een invalshoek met beelden die de verbeelding deden oproepen. Het boek had mij voor Jean-Baptiste Grenouille weten te winnen. In de film stak mijn sympathie voor deze psychopaat onder het nulpunt. Vandaar mijn ergernis over deze film?

De film Het Parfum is net zoals een goedkoop parfum. Wat topnoten, die vooral belangrijk zijn om het goed te kunnen verkopen. Hart- en basisnoten ontbreken naar mijn gevoel. Het bekijken van de film gaf oppervlakkige emoties, weinig diepgang. Gaan kijken mag, maar hoeft niet.

Het Parfum1

EXOTISCH PARFUM

Als ik mijmerend op een zwoel herfstavonduur,
De geur van je warme borst heb opgenomen,
Dan duikt menig zalig strand op in mijn dromen,
Verblindend onder een eentonig zonnevuur.

Een loom eiland met eigenaardige bomen
En smakelijke vruchten als gaven der natuur;
Waar mannen krachtig zijn maar tenger van postuur
En waar vranke vrouwenogen vreemd overkomen.

Naar lieflijke klimaten geleid door je geuren,
Zie ik een haven met veel gehavende zeilen
En masten, maar waar het goed is te verwijlen.

Terwijl de groene tamarindes parfums plengen,
Die in de lucht zweven om mij op te beuren,
Zich in mijn ziel met zeemansliederen mengen.

Charles Baudelaire

13:18 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (7) | Tags: patrick suskind, film, het parfum |  Facebook |