29-01-10

De geest van het atheïsme

DeGeestVanHetAtheïsme

De Franse filosoof André Comte-Sponville stelt zich in het boek “De geest van het atheïsme” de volgende vragen:

  • Kan men het zonder godsdienst stellen?

  • Bestaat God?

  • Welke spiritualiteit voor de atheïsten?

Het is een klare en heldere uiteenzetting. De schrijver verwijst naar zijn eigen levensloop. Hij kreeg een christelijke opvoeding en groeide in een christelijke omgeving op. Tijdens zijn puberteit begint hij zijn geloof in vraag stellen om uiteindelijk het atheïsme te gaan omarmen. Zijn verhaal kwam mij heel bekend voor. Ik maakte ook dergelijke ontwikkeling (sommigen noemen dat een geloofscrisis, ik hou het bij ontwikkeling) mee.

De schrijver pleit voor een atheïsme dat verdraagzaam ten opzichte van de gelovigen is: Gelovigen en ongelovigen, we zijn hier van elkaar gescheiden door wat we niet weten. Dat neemt onze meningsverschillen niet weg, maar relativeert de draagwijdte ervan. Hij zou dwaas zijn meer belang te hechten aan dat wat we niet weten – wat ons van elkaar scheidt – dan aan dat we, uit ervaring en gevoelsmatig, heel goed weten en wat ons dichter tot elkaar brengt: dat wat de waarde van een mensenleven uitmaakt is niet het geloof, niet de hoop, het is de hoeveelheid liefde, compassie en rechtvaardigheid waartoe we in staat zijn!

Het boek is een pleidooi tegen het nihilisme en het fanatisme. Beide overtuigingen leiden tot barbarij. De nihilistische barbarij heeft geen program, geen project, geen ideologie. Ze heeft die niet nodig. Wie met die barbarij behept is, gelooft in niets: hij kent alleen maar geweld, egoïsme, minachting en haat. Hij is gevangene van zijn driften, domheid en gebrekkige ontwikkeling. Slaaf van wat hij voor zijn vrijheid aanziet. Hij is barbaar bij gebrek aan geloof en trouw: hij is de vechtjas van het Niet.” - Omtrent de fanatici: “Over hen heeft Spinoza het belangrijkste gezegd: 'Ze strijden voor hun onderworpenheid alsof het om hun heil ging.'”

Bestaat God? Er valt niet te bewijzen dat God bestaat. Er valt al evenmin te bewijzen dat God niet bestaat. We weten het niet. Het is duidelijk dat er wel godsdiensten bestaan. Maar deze godsdiensten weten al evenmin iets over God. Het is daarom trouwens fout de kritiek op de godsdiensten te gebruiken om dat als kritiek op God te gaan gebruiken.

... welke openbaring? De Bijbel? De Koran? De Veda's? De Avesta? Waarom niet het gezwam van de Raëlianen? ... Hoeveel doden in naam van hetzelfde Boek! Hoeveel slachtingen in naam van dezelfde God! Dat is voldoende bewijs van de onwetendheid waarin we verkeren. Mensen vermoorden elkaar niet om de wiskunde, noch om enige andere wetenschap, en zelfs niet om een feitelijke waarheid, als deze op goede gronden is vastgelegd. Mensen vermoorden elkaar alleen maar om wat ze niet weten of niet in staat zijn te bewijzen. ... 'Men acht zijn eigen veronderstellingen wel erg waardevol,' zei Montaigne, 'als men daarom een mens levend laat roosteren'”.

Wat verandert er als je geloof verliest? Omdat je je geloof hebt verloren ga je niet opeens je vrienden verraden, stelen en verkrachten, vermoorden en martelen! ... Het gedrag van iemand die zich er alleen uit angst voor Gods straf van zou onthouden te doden, heeft geen morele waarde: er zouden slechts voorzichtigheid, vrees voor de goddelijke politieagent, egoïsme zijn.” - “Het is niet langer de religie waarop de moraal is gegrondvest; de moraal is basis van de religie. Daar begint de moderniteit. Een religie hebben, zo verduidelijkt Kant in Kritik der praktischen Vernunft, betekent 'alle plichten als goddelijke geboden erkennen'.

Het is een vlot leesbaar boek dat ik iedere zoekende mens wil aanraden. Wie de kennis al in pacht heeft, hoeft niet meer te zoeken, te lezen, te luisteren. Kan eigenlijk niets meer ontdekken. Hoe vervelend moet dergelijk leven dan wel zijn? Zowel de atheïst als de gelovige dienen zich weg van de valkuil van het nihilisme of het fanatisme te houden. Er bestaat geen aan te bevelen filosofische overtuiging. Je kiest er één waar je jezelf in goed voelt. Ik kan niet anders dan het citaat van Montaigne herhalen dat sommigen hun eigen veronderstellingen wel zeer waardevol achten als men daarom een mens levend laat roosteren.

27-01-10

Altiplano

altiplano_magaly

Het Vlaams-Amerikaanse cineastenkoppel Peter Brosens en Jessica Woodworth heeft met de film Altiplano een schitterende en opmerkelijke prent neergezet. Beiden woonden een tijdje in Mongolië waar ze de film Khadak draaiden (De film Khadak is eveneens een bijzondere, aanbevelenswaardige film). In de film Altiplano (betekent hoogvlakte) leggen ze het drama vast van de gevolgen van de mijnbouw in de Andes. De inheemse bevolking van het dorpje Turumba wordt het slachtoffer van een kwikvergiftiging. De indianen denken aanvankelijk dat het vloeibare goedje iets zeer waardevols moet zijn.

photo26

Van zodra de film begint wordt de kijker onmiddelijk geconfronteerd met enkele drama's. Het eerste valt snel te duiden. Tijdens een processie tuimelt het Mariabeeld aan scherven op de grond. Een eerste zware opdoffer voor Turumba. Wat later zijn we getuige van een vrouw die onder bedreiging verplicht wordt het neerschieten van een man te filmen. Onbegrijpelijk. Later zullen we dat tafereel kunnen plaatsen. Gaandeweg worden we in het dramatische verhaal meegenomen. De makers vande film hebben echter een speciale dimensie aan de film toevoegd. De toeschouwer wordt ondergedompeld in de adembenemende schoonheid van de weidse panorama's van de Peruaanse hoogvlakte. Voeg daarbij een paar mysterieuze insteken en een aanzwellende epische muziek en je voelt je zowaar uit je zitje opgetild worden. Bij wijlen had ik bij wijze van spreken een mystieke ervaring!

photo14

Altiplano is heel speciale film. Verdriet, onmacht, gruwel in een amalgaam van schoonheid, hoop, strijdbaarheid. Soms mysterieus, soms herkenbaar. Een onbetaalbare kijkervaring met prachtige muziek omkaderd. Gewoonweg klassewerk. Een aanrader. Een pareltje.

photo30



22:07 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: altiplano, vrijdenker, film |  Facebook |

20-01-10

Zware boetes voor godslaster

3168794
In Ierland is er sinds vrijdag een nieuwe blasfemie-wet van kracht. Iedereen die zich schuldig maakt aan godslastering, riskeert een boete tot 25.000 euro. De nieuwe blasfemie-wet is een wijziging van een wet op smaad uit 1961. In Ierland moet een rechter of zelfs de president trouw zweren aan God. De vrijdenkers willen dat deze procedure uit de grondwet wordt geschrapt.

Michael Nugent, een atheïst, vindt dat "de middeleeuwse religieuze wetten geen enkele plaats hebben in een moderne lekenstaat, waar de wetten de mensen en niet de ideeën moeten beschermen." Hij noemt de nieuwe wet bovendien idioot en gevaarlijk.

Ik vind dat alles voorwerp mag uitmaken van kritiek en spot. Het is correct dat kritiek en spot als beledigend kan overkomen. Tot op heden heb ik nog geen goed criterium gevonden om te bepalen wanneer kritiek en spot niet door de beugel kan. Tot nader order en omdat de vrijheid van mening te belangrijk is, blijf ik er bij dat iedereen de kans dient te krijgen kritisch weerwerk te kunnen leveren.

20060212

20:55 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (6) | Tags: vrijdenker, godslaster, ierland, blasfemie-wet |  Facebook |

16-01-10

Aanval op de schepping

AanvalOpSchepping

De paus vindt de legalisering van het homohuwelijk een aanval op de schepping. De paus zei verder dat de keuzes die mensen maken in overeenstemming horen te zijn met het plan van de Schepper. Het homohuwelijk valt hier volgens hem buiten

Laten we gemakshalve aannemen dat er een schepper is (De inwoners van Haiti hebben onlangs mogen meemaken dat zijn creatie nog voor verbetering vatbaar is). Welke is dan zijn plan? En waarom kent de paus dan zijn plan? Waarom kent vrijdenker dan zijn plan niet? Dat lijkt me discriminatie van de schepper. Weinig goddelijk, naar mijn bescheiden mening. Stel nu dat het voortbrengen van kinderen het plan van de schepper is. Waarom heeft hij dan onvruchtbare mensen geschapen? En waarom heeft zijn pauselijkheid dan zelf voor geen kinderen gezorgd? Waarom mogen katholieke priesters geen kinderen voortbrengen? Waarom mogen mannen in kloosters samenhokken? En om welke reden mogen dan twee mannen, die het met elkaar goed kunnen vinden, dan niet samenwonen, annex huwen?

Het plan van de schepper? Iemand die plannen maakt, is iemand die is iets verwacht. Een verwachting wijst op een te kort, een gemis. De schepper mist iets, heeft iets te kort. Dat lijkt me weinig goddelijk niet?

15:33 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (29) | Tags: vrijdenker, homofobie, schepping, schepper, god, homo, paus, aanval |  Facebook |

11-01-10

Filmagenda : Januari

CapitalismALoveStory

Ik volgde ooit een cursus time-management (waarin de lesgever zelfs beweerde dat hij en zijn partner een planning voor het vrijen opgesteld hadden om zo hun  tijd optimaal (??) te kunnen plannen!). Veel waardevols stak ik er niet van op. De fraaie in kalfsleder gebonden agenda verdween algauw in de kast (de updates waren verschrikkelijk duur). Omdat ik verleden jaar enkele interessante films - door vergetelheid - in de bioscoop miste, heb ik mij dit jaar voorgenomen mijn culturele uitstappen en wensen beter te gaan plannen. Ziehier mijn goede voornemen om deze maand volgende films te gaan bekijken.

In Capitalism: A Love Story stelt Michael Moore, met zijn gebruikelijke humor, een taboevraag: welke prijs betalen de Verenigde Staten voor hun liefde voor het kapitalisme? Jaren geleden leek die liefde erg onschuldig. Vandaag lijkt de Amerikaanse droom meer op een nachtmerrie waarin gezinnen hun werk, spaargeld en huizen kwijtraken. Michael Moore gaat op zoek naar antwoorden in Washington DC en andere plaatsen. Wat hij vindt, zijn de bekende symptomen van een mislukte liefdesrelatie: leugens, misbruik, verraad… en 14.000 jobs die elke dag verloren gaan.

Altiplano

Altiplano: Het dorp Turubamba in Peru wordt getroffen door een kwikverontreiniging, met verschillende slachtoffers als gevolg. Een ervan is de verloofde van Saturnina, een jonge vrouw, die hierdoor beslist om een felle strijd tegen de mijnen te voeren. Het geweld escaleert en de Belgische oogarts Max sterft hij in tragische omstandigheden. Rouwend om de dood van haar man, reist Grace naar het dorp in de hoge Andes...

LesBarons

Les Barons: Hoe slagen drie werklozen erin om met een nieuwe BMW te rijden? Waarom mag je niets beginnen met de zus van een vriend? Wat is het verschil tussen lui zijn en genieten? In deze zwierige komedie over drie allochtone jongeren (“Les Barons”), worden taboes met de glimlach doorbroken en krijg je een boeiend beeld van een buurt die enkel in het nieuws komt als er rellen uitbreken…

18:29 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) | Tags: vrijdenker |  Facebook |

09-01-10

Dubbele moord Halen

MoordHalen

Een vriendelijk, behulpzaam en intelligente man pleegt plots een dubbele moord. Leed bij de familie en vrienden van de slachtoffers. Leed bij de familie en vrienden van de dader. Boven deze bitterheid schijnen enkele lichtpunten: mensen leven met elkaar mee, de politie leverde knap werk, hulpdiensten proberen het leed te verzachten. Gelukkig zijn we nog een samenleving die nog veel menselijkheid op de maatschappelijke weegschaal kan leggen zodat ze naar de leefbare kant overhelt. Ons enige medicijn voor onze onmacht tegen de onmacht van de enkeling.


Dit is het bitterste op aarde: 't leed,

Dat we onzen dooden deden bij hun leven.

In slapelooze nachten keert het weer

En dof aansuizend op den nachtwind beven

Krenkende woorden, achteloos gezegd.

En teedere, die ongesproken bleven.


Jo Landheer