27-11-06

Mechanische gedachten

Tal-Platonov(1973)

De regels van het schaakspel zijn eenvoudig. Ieder stuk kan volgens een gegeven regel over het bord bewogen worden. De eenvoudige (primitieve) stukken bewegen op een logische (voorspelbare) manier over het bord. Soms neemt het spel, voor ons, beperkte wezens, een "onvoorspelbare" wending. "We hadden het niet gezien". Ter ontspanning, span ik mij wekelijks in om de schaakopgave in de vrijdageditie van De Morgen op te lossen. Voor bovenstaande stelling gold de opdracht: "Wit speelt en wint". Na een twintigtal minuten denkwerk dacht ik een oplossing gevonden te hebben. Omdat ik onmiddellijk de vruchten van mijn denkwerk wilde plukken, liet ik de stelling door het schaakprogramma Fritz analyseren. Fritz liet na ampele seconden doodleuk zien dat mijn oplossing niet goed was. De enige goede oplossing was mat in 4 zetten: 1. Dd2-h6 Tc3*g3, 2. Lh5-g6 Tg3*h6, 3. f5*g6 f7*g6, 4. Dh6*f8 Mat. Het viel me zwaar mijn verstand in een oogwenk  door een machine op een hoopje gespeeld te zien worden.

Denk die machine nu beter dan ik? Als schamele troost kun je opperen dat ik bewust ben van het feit dat ik schaak (denk), daar waar die machine slechts een ellenlange lijst van door mensen bedachte bevelen (gedachten?) razendsnel uitvoert. Een machine als gedachten-versterker. Fijn dat de mens zoiets kan bouwen. Kunnen we ooit een machine bouwen die zelf gaat gaan denken? M.a.w. die van zichzelf bewust is? Ik ben benieuwd welke gedachten dergelijke machine zou kunnen ventileren. Maar zolang we niet goed weten wat denken juist is, zullen we waarschijnlijk geen machine kunnen bouwen die kan denken. Raar eigenlijk. We weten allemaal wat denken is, alhoewel we het eigenlijk niet weten. Raar wat een cocktail van chemische stoffen allemaal vermag. Als een hoop chemische stoffen kan denken, wat belet dan een complex van elektronische circuits het te doen?

ajedrez

Een man, bonkend op zijn gedachten:
'Jullie maken mij altijd, altijd verdrietig!'
ging ze te lijf,

en zij deinsden terug, trokken hun kraag op,
maakten hun rug krom,
wat moesten ze doen?

en die man liep langs een weg
en troostte zijn gedachten, betuigde zijn spijt aan zijn gedachten,
schaamde zich voor zijn gedachten,
beloofde ze alles, alles,

in het licht van de ondergaande zon.

Toon Tellegen (Uit de bundel Er ligt een appel op de schaal)

21:45 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: vrijzinnig, denken, schaken |  Facebook |

19-11-06

Bloedzuigers

WallTeleconference

Druppelsgewijs vult het teleconference-zaaltje zich voor de aanstaande mededeling van de CEO. Er wordt gelachen en geschertst. Een indicatie dat de hoofden overlopen van onzekerheid en spanning. Een secretaresse, in vlees en bloed, zal de console bedienen. Het geroezemoes ontdooit haar ijskoude ernst niet. Op het kamerbrede scherm verschijnt het bedrijfslogo. Er valt een religieuze stilte. Plots weerklinkt een bijbelse stem: "Of de ontvangst in orde is" (In het Engels, of course). Iedereen knikt. De secretaresse typt snel deze stilzwijgende bevestiging in. Daarna grijpt een stilte iedereen vast. Ongelofelijk wat een hightech-communicatie-technologie vermag.

Een pauselijke stem doet cijfers en grafieken op het scherm voorbijschuiven. Een schijnbaar complex cijferkleed omhult deze schaamteloos eenvoudige theologie: "De aandeelhouders willen meer geld". Als ketter, ik heb namelijk een zekere weerstand om mensen, die al teveel hebben, nog meer te geven, voel ik mij hier in deze tempel amper op mijn gemak. Ieder organisme kan slechts een bepaalde hoeveelheid bloedzuigers verdragen. Of niet? Onze divisie doet het volgens het orakel niet goed. We maken al jaren winst, maar dat volstaat niet meer. De hogepriesters hebben vastgesteld dat de groei van onze winst mangelt. Voor ons gaat het goed, volgens hen zijn we ziek. Als we deze situatie niet binnen de twee à drie jaren kunnen corrigeren, zullen we onverbiddelijk uit de koers gehaald worden. Of er nog vragen zijn? Gehypnotiseerd door de toverformules van het multinationale ondernemen durft niemand zijn stem kwijt in de anonimiteit van de zwarte microfoon-piramide. Vol onbehagen, verlaten we de eredienst.

Buitengekomen vertellen we de andere menselijke grondstoffen de zopas vernomen blijde boodschap. Dat gaat moeilijk, want het zijn onbeschaafde mensen die nog termen als "inzet, creativiteit, dienstverlening, welbevinden, duurzaamheid, menselijkheid, tewerkstelling... " durven te gebruiken. Straks zullen ze gesaneerd worden. Economische hygiëne. In een wegwerpeconomie belanden vroeg of laat alle grondstoffen op de vuilnisbelt.

teleconference

Elementaire behoefte

Ik wil helemaal niet
voortdurend
ergens anders heen. -

Maar het
mogen
kunnen.

Heinz Kahlau

19:35 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) | Tags: vrijdenker, vrijzinnig, saneren, afdanken, economie |  Facebook |

12-11-06

Een zwarte en een witte kat

black_cat-1

De voorbije week had ik problemen om een visie, die mij vroeger helder voor de geest stond, op het papier te sublimeren. Raar, dat die blubber onder je hersendak soms een kristalhelder water kan zijn en wat later in een mistige poel kan veranderen. Ik had beloofd een tekst voor een toespraak in te dienen, maar dag na dag schreef ik zinnen, die ik de volgende dag gallig als prietpraat, hoogdravend, off the record, belachelijk de virtuele vuilnisemmer inkieperde. Twee dagen na de deadline kon ik uiteindelijk (maar niet geheel tevreden) mijn tekst ter vertaling doorsturen. Een verademing getemperd door een wrang gevoel, de beloofde term juist niet gehaald te hebben. De geest had dus een verzetje nodig. Ik trok naar de bibliotheek om er een ontspannende film te gaan zoeken. Ontspanning is voor mij geen synoniem met goedkoop. "Goedkope" ontspanning wekt eerder ergernis op. Dergelijke overspannen gedachten kun je bezwaarlijk ontspannend gaan noemen. Ik kreeg een film van Emir Kusturica in handen: "Black cat, white cat". Zijn film "Underground" had mij vroeger aangesproken en zelfs zijn film "Life is a miracle", die door de critici lauw onthaald werd, was mij als "aan te raden" bijgebleven. De films van Kusturica zijn ongeordend, speels, kleurrijk, waanzinnig, hilarisch, goed in beeld gebracht en doorspekt met zigeunermuziek (bvb. Goran Bregovic - Kalasnjikov haalde een tijdje geleden de hitparade). Ongeordend, speels, hilarisch ... op en top ontspanning dus!

black-cat-white-cat_2

"Black cat, white cat" is een film met een wel heel originele happy end. Dadan krijgt er zijn verdiende loon door er letterlijk in de stront te vliegen. Een knotsgekke film vol gestoorde karakters, waar je, wonderlijk genoeg, na een tijdje voor enkelen sympathie begint te krijgen. De regisseur laat menselijke chaos en onrust contrasteren met enkele prachtige, rustige natuurbeelden. Maar na deze schijnbare rust, gaat de gekte gewoonweg verder. Zelfs de neerhofdieren lopen er met allerhande "gekke" gedragingen in de kijker. Maar doen die dieren wel gek? Wat te denken van een operette-zangeres die met haar kont een spijker een balk trekt? Of van Dadan die coke snuift uit een kruis (Wie is hier de ware god?) en zich laat omringen door wellustige pin-ups, terwijl ondertussen "I'am a pitbull-terrier" uit de boxen schalt. Enkel twee poezen (een witte en een zwarte) kijken gedistingeerd vol ongeloof toe. Absurditeit, gekheid, chaos, ongewoon, origineel, romantiek, prachtige muziek (No Smoking orchestra), een happy end, ... Ontspannen genieten van een film, meer hoeft dat niet te zijn ...

21:04 Gepost door Ongebonden geest in Algemeen | Permalink | Commentaren (8) | Tags: vrijdenker, film, kusturica |  Facebook |